Jeżeli śledzisz na bieżąco doniesienia medialne, wiesz zapewne, że już od stycznia wchodzi w życie tzw. dyrektywa plastikowa, czyli dyrektywa 2019/904, przez którą nie będzie można używać żadnych plastikowych jednorazówek. Jeżeli nie śledzisz i nic nie wiesz, to nic nie straciłeś, bo informacje rozsiewa chyba Radio Erewań. Wcale nie od stycznia, nie wchodzi w życie, nie dyrektywa i nie dotyczy tylko plastiku.
Czym w ogóle są dyrektywy?
Przede wszystkim małe wprowadzenie. Bardzo, ale to bardzo upraszczając, dyrektywa w unijnym prawie to taki rodzaj przepisu, który wyznacza dla krajów członkowskich ramy do tworzenia własnych ustaw. Dyrektywa generalnie nie ma zastosowania dla obywateli albo dla firm. Oczywiście są wyjątki – jeżeli interesuje Cię konkret, to pisz na priva – ale nigdy, przenigdy, dyrektywa nie może nikomu niczego nakazać. Na podstawie dyrektywy, kraje członkowskie piszą swoje ustawy i to dopiero te ustawy mogą komuś coś zakazać.
Wprowadzenie w życie dyrektywy poprzez napisanie krajowej ustawy nazywa się implementacją. Jak dotąd tylko trzy kraje implementowały dyrektywę plastikową. Tak, zgadłeś, nie ma wśród nich Polski.
Terminy implementacji dyrektywy plastikowej
Dyrektywa plastikowa wyznacza kilka terminów na implementację. Oznacza to, że jeżeli Polska nie wyrobi się z tymi terminami, będzie mieć kolejne problemy z unijnymi instytucjami, ale nie będzie to oznaczać automatycznego stosowania zakazów z dyrektywy. Z drugiej strony dopóki nie pojawi się chociaż projekt tej ustawy, nie możemy nawet przypuszczać, jakie sankcje spotkają tych, którzy naruszą zakazy z dyrektywy plastikowej.
Zakaz wprowadzania do obrotu produktów jednorazowego użytku w dyrektywie plastikowej
Pierwszy z tych terminów to 3 lipca 2021 r. Do tego dnia, Polska zobowiązana jest wprowadzić zakaz wprowadzania do obrotu produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych oraz produktów wykonanych z oksydegradowalnych tworzyw sztucznych, wymienionych w załączniku do dyrektywy. Chodzi o produkty takie jak sztućce, talerze, słomki, pojemniki na żywność, ale też patyczki mocowane do balonów.
Przypomnijmy, do 3 lipca 2021 r. Polska ma obowiązek przyjąć ustawę. Nie znamy jeszcze nawet projektu takiej ustawy, więc trudno określić, co czekać będzie firmę łamiącą ten zakaz.
Oznakowanie produktów z tworzyw sztucznych w dyrektywie plastikowej
Drugą regulacją, która ma znaleźć się w ustawie także do 3 lipca 2021 r. jest obowiązek odpowiedniego oznakowania produktów z tworzyw sztucznych. Chodzi nie tylko o informację, że dany produkt jest niebezpieczny dla środowiska. Producent musi także poinstruować klientów, w jaki sposób postępować z tworzywami sztucznymi.
Obowiązek informacyjny dotyczy niektórych produktów, takich jak podpaski higieniczne, tampony itp, chusteczki nawilżane, wyroby tytoniowe z filtrami, kubki na napoje.
Dalsze terminy są znacznie dłuższe – 3 lipca 2024 r., 1 stycznia 2025 r. czy 1 stycznia 2029 r. i opiszę je w osobnym wpisie.
Nie wiadomo kiedy Polska przyjmie ustawę implementującą dyrektywę plastikową. Jedno jest jednak pewne – taka ustawa w końcu powstanie i wprowadzi sankcje. Jeżeli więc używasz w swojej firmie produktów, które obejmie zakaz obrotu, warto już teraz przygotować się na zmiany.
